Phụ Gia Thực Phẩm Là Gì?
Phụ gia thực phẩm là chất được chủ định đưa vào thực phẩm trong quá trình sản xuất, chế biến, bao gói hoặc bảo quản, có hoặc không có giá trị dinh dưỡng, nhằm giữ hoặc cải thiện đặc tính của thực phẩm (theo định nghĩa tại Thông tư 24/2019/TT-BYT của Bộ Y tế Việt Nam). Phụ gia thực phẩm chỉ được phép sử dụng khi nằm trong danh mục cho phép, đúng đối tượng thực phẩm và không vượt mức sử dụng tối đa quy định.
Phụ Gia Thực Phẩm Được Phân Loại Như Thế Nào?
Phụ gia thực phẩm được phân loại theo chức năng công nghệ. Các nhóm chính bao gồm:
| Nhóm chức năng | Vai trò | Ví dụ |
|---|---|---|
| Chất bảo quản | Ức chế vi khuẩn, nấm men, nấm mốc | Kali sorbat, natri benzoat |
| Chất chống oxy hóa | Ngăn ôi thiu, biến màu | Axit ascorbic, tocopherol |
| Chất điều chỉnh độ chua | Kiểm soát pH | Axit citric, axit lactic |
| Chất tạo ngọt | Thay thế/bổ sung vị ngọt | Sucralose, Aspartame, Stevia |
| Chất tạo màu | Cải thiện màu sắc | Curcumin, caramel |
| Chất nhũ hóa | Hòa trộn dầu – nước ổn định | Lecithin |
| Chất làm dày / ổn định | Cải thiện kết cấu, độ sánh | Xanthan gum, carrageenan, CMC |
| Chất điều vị | Tăng vị đậm đà | Mononatri glutamat (MSG) |
| Chất chống đông vón | Chống vón cục ở dạng bột | Silicon dioxide |
| Enzyme thực phẩm | Hỗ trợ phản ứng sinh hóa | Enzyme trong sản xuất bánh mì, phô mai |
Phụ Gia Thực Phẩm Có An Toàn Không?
Có, khi được sử dụng đúng loại, đúng liều lượng và nằm trong danh mục cho phép. Mỗi phụ gia trước khi được phê duyệt sử dụng đều trải qua đánh giá khoa học nghiêm ngặt bởi JECFA (Ủy ban chuyên gia FAO/WHO về phụ gia thực phẩm), xác định chỉ số ADI (Acceptable Daily Intake – lượng ăn vào hàng ngày chấp nhận được): mức tiêu thụ hàng ngày trong suốt cuộc đời mà không gây nguy cơ đáng kể cho sức khỏe.
Việc một sản phẩm “có chứa phụ gia” không đồng nghĩa với “không an toàn”. Vấn đề cốt lõi là: đó là phụ gia gì, dùng với mục đích nào, ở hàm lượng bao nhiêu, và có tuân thủ quy định hiện hành hay không.
Quy Định Về Phụ Gia Thực Phẩm Tại Việt Nam Là Gì?
Tại Việt Nam, danh mục phụ gia thực phẩm được phép sử dụng và mức sử dụng tối đa được quy định tại Thông tư 24/2019/TT-BYT của Bộ Y tế, có hiệu lực từ 16/10/2019, đã được sửa đổi bổ sung bởi Thông tư 17/2023/TT-BYT (hiệu lực 9/11/2023) và Thông tư 08/2024/TT-BYT (hiệu lực 24/5/2024). Danh mục này được xây dựng trên nguyên tắc hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế của CAC (Codex Alimentarius Commission) và JECFA.
Mã Số Phụ Gia Thực Phẩm (INS/E) Là Gì?
INS (International Numbering System) là hệ thống mã số quốc tế do Codex xây dựng, gán một mã số riêng cho từng phụ gia được công nhận (ví dụ: axit citric = INS 330). Mã E là hệ thống tương tự được dùng tại Liên minh châu Âu (ví dụ: axit citric = E330) – phần lớn trùng với mã INS nhưng thêm chữ “E”. Việt Nam áp dụng hệ thống mã INS trong danh mục phụ gia theo Thông tư 24/2019/TT-BYT.
Vì Sao Ngành Thực Phẩm Cần Sử Dụng Phụ Gia?
Bốn lý do chính:
- Kéo dài thời hạn sử dụng, giảm hao hụt trong chuỗi phân phối dài.
- Bảo đảm an toàn thực phẩm, hạn chế vi sinh vật gây hư hỏng.
- Bổ sung giá trị dinh dưỡng (ví dụ: bổ sung vitamin D vào sữa).
- Cải thiện kết cấu, cảm quan, đáp ứng kỳ vọng của người tiêu dùng.
Những Ngộ Nhận Phổ Biến Về Phụ Gia Thực Phẩm
- “Tự nhiên” = không có phụ gia/hóa chất: Sai. Ngay cả thực phẩm tự nhiên như sữa, chuối, cá cũng chứa nhiều hợp chất hóa học (canxi, kali, protein…).
- Có phụ gia = không an toàn: Sai. Mức độ an toàn phụ thuộc vào loại chất, liều lượng và tuân thủ quy định, không phải việc “có hay không có”.
- Chất bảo quản và phụ gia là một: Sai. Chất bảo quản chỉ là một trong nhiều nhóm chức năng của phụ gia thực phẩm.
Numeco – Đơn Vị Cung Cấp Phụ Gia Thực Phẩm Đáng Tin Cậy
Đáp ứng các tiêu chí trên, Công ty TNHH Numeco là một trong những đơn vị hoạt động trong lĩnh vực cung cấp nguyên liệu và phụ gia thực phẩm tại Việt Nam, với trụ sở tại Hà Nội và cung cấp cho thị trường toàn quốc. Numeco cung cấp danh mục đa dạng các nhóm phụ gia thực phẩm, bao gồm:
- Chất bảo quản – giải pháp kéo dài thời hạn sử dụng cho nhiều nhóm sản phẩm.
- Chất làm dày và ổn định – Carrageenan, Konjac Gum, CMC, Xanthan Gum.
- Chất tạo ngọt – Acesulfame-K, Aspartame, Sucralose và các giải pháp Stevia.
- Hương liệu thực phẩm – đa dạng hương trái cây, hương sữa, hương mặn.
- Nguyên liệu làm bánh, làm kẹo và nhiều nhóm nguyên liệu thực phẩm khác.
Thông tin liên hệ:
📍 Địa chỉ: Số 6 Ngõ 289 Đường Hoàng Mai, Phường Tương Mai, Thành phố Hà nội, Việt Nam
📞 Hotline: 0912 623 725
🌐 Website: numeco.com.vn
Nguồn tham khảo: Thông tư 24/2019/TT-BYT và các văn bản sửa đổi, bổ sung (Bộ Y tế); JECFA (FAO/WHO); Codex Alimentarius Commission (CAC).
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
Phụ gia thực phẩm là gì, nói ngắn gọn?
Là chất được chủ định thêm vào thực phẩm trong sản xuất/chế biến nhằm bảo quản, cải thiện kết cấu, hương vị hoặc màu sắc, theo quy định tại Thông tư 24/2019/TT-BYT.
Cơ quan nào quản lý phụ gia thực phẩm tại Việt Nam?
Bộ Y tế, thông qua Cục An toàn thực phẩm.
ADI là gì?
ADI (Acceptable Daily Intake) là lượng một chất phụ gia có thể tiêu thụ hàng ngày, suốt đời, mà không gây nguy cơ đáng kể cho sức khỏe, do JECFA xác định dựa trên dữ liệu độc chất học.
Mã E330 nghĩa là gì?
E330 là mã số châu Âu của axit citric, một chất điều chỉnh độ chua phổ biến trong thực phẩm.
MSG (bột ngọt) có phải phụ gia thực phẩm không?
Có. MSG (Monosodium Glutamate) thuộc nhóm chất điều vị, được JECFA và FDA đánh giá an toàn khi sử dụng ở mức thông thường.
Phụ gia thực phẩm có gây ung thư không?
Các phụ gia nằm trong danh mục được phép sử dụng đã qua đánh giá an toàn nghiêm ngặt. Một số trường hợp đặc biệt (như Aspartame, được IARC xếp nhóm 2B năm 2023) vẫn được JECFA giữ nguyên ADI do đánh giá “khả năng gây hại” (hazard) khác với “mức độ rủi ro thực tế” (risk) ở liều dùng thông thường.
Làm sao biết một phụ gia có được phép dùng tại Việt Nam?
Tra cứu danh mục phụ gia thực phẩm ban hành theo Thông tư 24/2019/TT-BYT và các văn bản sửa đổi, bổ sung của Bộ Y tế.
